Czynna ochrona szczudłaków


Mniej więcej rok temu pisałem o wspaniałym ptasiarskim wydarzeniu tj. lęgach szczudłaków na terenie powiatu ropczycko – sędziszowskiego. Wiosną i latem 2021 roku lęgi miały w jednym miejscu 3 pary szczudłaków, które wychowały łącznie 8 młodych. W tym roku członkowie Podkarpackiej Grupy OTOP z niecierpliwością oczekiwali na powrót szczudłaków w to miejsce…. Niestety, warunki w roku 2022 były trochę trudniejsze do lęgów tj. woda w stawie była spuszczona w o wiele mniejszym stopniu, co przekładało się na mniej miejsca dla potencjalnych lęgów. Wiosną szczudłaki jednak się pojawiły, lecz bardzo długo nie mogły zebrać się do lęgów. W okolicy kręciło się 6 osobników, które utworzyły 3 pary lęgowe. Ostatecznie do lęgów przystąpiły 2 pary szczudłaków i to ok. 2 tygodnie później niż w roku 2021.

Nauczony doświadczeniem z zeszłego roku rozpocząłem negocjacje z przedstawicielem właściciela obiektów w celu ochrony lęgów tj. niedopuszczenia do zalania osadników. Tak jak w roku ubiegłym spotkałem się z przychylnym zastawieniem i uzyskałem zapewnienie, że staw nie zostanie zalany przyjemniej do końca lipca. Późny lęg (w stosunku do doku 2021) spowodował jednak, iż młode szczudłaki końcem lipca nie były jeszcze lotne…. Jednak znów spotkałem się z pozytywnym odzewem człowieka odpowiedzialnego za gospodarkę wodną na tych stawach. Szczudłaki mogły spokojnie dorosnąć.

W czasie kontroli 5 lipca zauważyłem wyklute młode - miały nie więcej niż kilka dni. Przez cały lipiec obserwowaliśmy rozwój młodych szczudłaków. Niestety w tym roku sukces lęgowy był trochę mniejszy – jedna z par wychowała 3 młode, druga tylko jedno. 11 sierpnia młode były w pełni lotne. Udało się wtedy zaobserwować w jednym miejscu stadko 6 dorosłych oraz 4 młodych szczudłaków – piękny widok 😊.

Kilka ciekawych spostrzeżeń poczynionych podczas moich obserwacji: - szczudłaki są bardzo terytorialne podczas lęgów: każda para przez prawie 2 miesiące trzymała się swojego terytorium.
- młode szczudłaki też przebywały tylko na terytorium rodziców – dopiero ostatnia kontrola wykazała łączenie się w stadko ptaków z rożnych gniazd.
- dorosłe szczudłaki nie tolerują na swoim terytorium prawie żadnych ptaków: przeganiały zawsze mewy, czajki, bataliony. Łęczaki i sieweczki mogły liczyć na większą pobłażliwość – ale też czasami były mocno atakowane.
- pojawienie się samochodu lub człowieka wokół zbiornika – od momentu klucia, do chwili uzyskania lotności – powodowało duży niepokój dorosłych. Ptaki robiły dużo hałasu oraz blisko podlatywały do „agresora”.

W tym miejscu chciałem podziękować wszystkim obserwatorom, że śledzili postępy lęgów „naszych” szczudłaków, a w kluczowych momentach znacznie ograniczyli swoją obecność przy osadnikach. Podziękowania należą się również (a może przede wszystkim) przedstawicielom właściciela osadników – bez ich pomocy szczudłaki nie miały by szans wyprowadzić jakże udanych lęgów.

Na koniec jedna uwaga na przyszłość dla obserwatorów, którzy znają lokalizację lęgu „naszych” szczudłaków: jeżeli w okresie lęgowym prowadzicie obserwacje to po wprowadzeniu do baz danych (Ornitho, e-bird itp.) ukrywajcie proszę te obserwacje. Lęgi szczudłaków w naszym kraju są bardzo rzadkie, więc wzbudzają ciekawość wielu obserwatorów. Nie chciałbym , aby wizyty dużej ilości obserwatorów i/lub przypadki niszczenia ogrodzenia mogły popsuć relacje z właścicielem terenu. Bez dobrej współpracy kolejnych lęgów szczudłaków w tym miejscu nie będzie.

Sławomir Kuczmarski


Copyright © Podkarpacka Grupa Lokalna OTOP